Jeanneau Sun Odyssey 45: ruim en relaxed

Het Franse Jeanneau is elk jaar goed voor een aantal nieuwe zeiljachten. In 2005 kwamen er maar liefst vier nieuwe modellen: naast de Sun 2500 werd een kleinere 49 voet versie van de 54 decksaloon geïntroduceerd. Ook lanceerde Jeanneau de Sun Fast 40.3 en de Sun Odyssey 45. Wij testten deze laatste primeur op de Middellandse Zee in het Zuid-Franse Hyères

Grootste producent

Sinds het ontstaan van de Jeanneau werf in 1957 is er veel veranderd in het Franse Les Herbiers. Tegenwoordig maakt de werf onderdeel uit van de Groupe Bénéteau, één van de grootste watersport producenten van Europa. Met een totaal aantal geproduceerde zeiljachten van 4000 per jaar behoort het Bénéteau concern zelfs tot de grootste zeilbotenproducenten ter wereld. In 2004 behaalde de groep een recordomzet van 715,5 miljoen euro en een winst van 8,3 %. Van de productie van boten, ongeveer 77 % van de totale omzet, wordt 70 % geëxporteerd. Het aandeel van Jeanneau in het geweld van Bénéteau, Lagoon, Wauquiez, CNB en Microcar moet niet worden onderschat.

75 per jaar

De Jeanneau werf is in 2005 op jaarbasis goed voor ongeveer 3000 motorboten en 1900 zeiljachten. Dat betekent dat er per werkdag maar liefst 18 nieuwe boten de fabriek verlaten. Over het bouwen van een nieuwe 45 voeter wordt ongeveer drie werkweken gedaan. Na vijf dagen polyesterwerk en houtvoorbereiding is er ongeveer 12 werkdagen assemblagetijd nodig. Elke drie dagen is er dan één 45 voeter klaar en dat wil zeggen dat de werf er dus per jaar ongeveer 75 kan leveren. Het grootste deel zal worden ingezet op de twee grootste markten ter wereld, de Verenigde Staten en de eigen Franse thuismarkt. In Nederland is het merk ook populair, want in 2005 is het aantal hier afgeleverde motor- en zeiljachten al gestegen tot ver boven de duizend.

Afgeleide 49

De geteste Sun Odyssey 45 is samen met het Jeanneau design team ontworpen door Philippe Briand en de lijnen van het jacht zijn duidelijk afgeleid van de succesvolle Sun Odyssey 49. De romp is hand lay-up gemaakt van volglas laminaat en voor de dekken en het kajuitdak wordt een sandwichconstructie met balsa kern toegepast. In de boeg en bij de kiel zijn Kevlar verstevigingen aangebracht. Dek en romp zijn aan elkaar bevestigd door middel van lijmen, schroeven en het aan de binnenzijde vast lamineren van de verbinding. Dat zorgt voor een supersterke constructie. In de romp is een volglas frame van spanten, langsdragers en stringers gelamineerd. De totale waterverplaatsing van het jacht bedraagt 9900 kilo. Met de 2954 kilo zware en 205 cm diepe gietijzeren bulbkiel betekent dat een ballastaandeel van 29,8 %. Er is speciaal voor de Noord Europese markt ook een ondiepe versie met 165 cm diepgang beschikbaar.

Toerjacht

De nieuwe 45 is fractioneel 9/10 getuigd, met een 80 % doorgelat grootzeil van 49 m2 en een rolgenua van 52 m2. Op de aluminium Red Label mast zijn twee dubbele zalingen en discontinue 1×19 verstaging bevestigd, maar de dubbele achterstag is niet te vertrimmen. De vaste leverancier van de dacron zeilen is het Franse Technique Voile en op het geteste jacht was goed werk geleverd, want de zeilen stonden er prima bij. Er valt niet heel veel aan te trimmen, want naast de gangbare lange genua-overloop en een korte traveller voor de grootschoot op het kajuitdak heb je alleen nog de beschikking over een rodkicker. Maar het is in de eerste plaats een toerjacht. Toch zijn het beslag en de lieren (Spinlock en Harken) van goede kwaliteit en afmeting.

Le Corbusier

Op een familiejacht als dit is vooral het interieur belangrijk. En voor het ontwerp van een modern en ruim ogende salon ben je bij Briand aan het goede adres. Heel karakteristiek is de houten ´Corbusier-achtige ´ stoel bij de navigatiehoek. Je kunt er dwars op zitten, maar in de lengterichting van de boot biedt het een perfecte relaxhouding. Meer naar voren is een prachtige U-vormige bank rond een uitklapbare tafel. Het bankje tegenover de kombuis vult de U-vorm aan tot een bijna perfecte kring. Alle zitplaatsen beschikken over subliem comfort en de stahoogte in het jacht is ook overweldigend: 200-195 cm is voor een jacht zonder decksalon aspiraties uitstekend.

Haute Cuisine

De kombuis van de Sun Odyssey 45 bestrijkt de gehele bakboordkant van de salon. Daardoor is er meer dan drie meter bij 80 cm werkruimte en dat is de droom van elke boordkok. Frankrijk is niet voor niets de bakermat van de ‘haute cuisine’. Doordat alle keukencomponenten afdekbaar zijn gemaakt lijkt het aanrecht nog langer dan het al is. Naast een vierpits gasstel, oven, losse magnetron en twee diepe spoelbakken springt vooral de enorme hoeveelheid koel- en vriesruimte in het oog. Plus voldoende plek voor het opbergen van het kommaliewant.

Douchezitje

Er zijn twee versies van de 45. De geteste boot had drie hutten, maar er is ook een ´charter´ versie met dubbele voorhut. Eventueel kun je door te goochelen met de tussenschotten nog een versie met enkele achterhut creëren, maar het geteste driehuttenmodel zal op de particuliere markt waarschijnlijk het best scoren. Want de hoeveelheid slaapruimte is op deze 45 optimaal voor een gezelschap van zes opvarenden. De bedden in de achterhut zijn 198 cm lang en maximaal 170 cm breed. In de eigenaarshut is een bed van 202 x max. 140 cm breed. In alle hutten hebben de bedden 12 cm dikke matrassen, is voldoende kastruimte en zijn er ruim voldoende ventilatiemogelijkheden voor een lange reis. Deze Sun Odyssey 45 beschikt over twee natte ruimtes. Beide zijn royaal en hebben een toilet op de goede hoogte. Voorin ontstaat douchemogelijkheid door een zitje over het toilet te klappen.

Bakskist

Onder de trap is de motor netjes en praktisch weggewerkt. In dit jacht is dat een viercilinder Yanmar met een vermogen van 75 pk (55 kW). Jeanneau zweert bij het gebruik van een schroefas in plaats van de goedkopere, en gemakkelijker te installeren saildrive. Schroefasaandrijving scheelt in de weerstand onder water en schijnt minder kwetsbaar te zijn. Aan de 35 mm dikke rvs schroefas is een vaste drieblad schroef bevestigd, optioneel is een Maxprop.

Elektrisch

De Sun Odyssey 45 heeft standaard drie accu´s: één 110 Ah startaccu en twee 110 Ah service batterijen. Voor alle optionele elektrische apparatuur, had het testjacht nog voor twee extra 110 Ah service accu’s en een Onan 4 kW generator. Want om altijd over voldoende stroom te kunnen beschikken als je de magnetron, en opties als vriezer, airconditioning, Vetus boegschroef of de elektrische genualieren gebruikt, kun je maar beter niet afhankelijk zijn van alleen de walstroom. Het technische installatiewerk is netjes verzorgd. Ook de afwerking van het interieur is voldoende. Achter schotten blijkt dat er soms wat onnauwkeurig is gewerkt. Niet dat het ten koste van de sterkte van de boot gaat, maar bijvoorbeeld in de bakskist kan de afwerking wat netter.

Borsteltje

In de kuip is de tafel een opvallende verschijning. Door de verhoging met patrijspoorten, ontstaat in de achterhutten vanuit de kuip extra licht en ventilatiemogelijkheid. De kuiptafel is wat hoog om aan te eten, maar verder is dit een prima centraal punt in de kuip. Bijvoorbeeld om onder helling tegen te steunen of om je losse spullen in op te bergen. Naast de tafel zijn er twee niet al te diepe bakskisten. Achterin zijn aan weerszijden twee stuurwielen aan stevige consoles. De stuurbankjes verlopen, net als de vloeren achter de consoles, hol. Daardoor heb je prima comfort om zittend of staand te sturen. De gangboorden zijn breed, alleen het genua-schootblok levert enige versmalling op. In het voordek heeft de mooie ankerkluis een elektrische Lofrans ankerlier en een extra verhoogd plankje in de diepe ruimte. Dat is handig voor de handschoenen en het borsteltje voor het schoonmaken van de ankerketting.

Maststepjes

Jachten die goedgekeurd zijn voor CE ontwerpcategorie A, zijn bedoeld om de wereld mee rond te zeilen. Dat betekent dat er zware eisen worden gesteld aan de constructie en de veiligheidsaspecten. Op de Sun Odyssey voldoet alles aan deze eisen, en dat zie je bijvoorbeeld terug in de zware kielconstructie, de hoge zeereling en de goede antislip voorzieningen op het dek. Maar in de voorschriften van de Europese Gemeenschap staat niets over zaken die Jeanneau standaard aanbrengt om de veiligheid te verbeteren. Zoals de uitklapbare maststepjes, waardoor kleinere bemanningsleden stabiel staand het grootzeil kunnen aanslaan. Een ander positief punt betreft de gasinstallatie. Die is geheel volgens de regels en dus veilig aangelegd.

Selfsupporting

De doelgroep van de Jeanneau Sun Odyssey 45 zal het jacht vooral gebruiken om er lange tochten mee te maken. Daaraan is de werf tegemoet gekomen door een grote hoeveelheid comfort en de mogelijkheid om selfsupporting te zijn voor de energievoorziening. Lange tochten houden ook in, dat je dagen achter elkaar in de kuip zit om lange rakken af te leggen. Op dit jacht is dat geen straf. Om dat uit te proberen voeren we een dag lang rond op de Middellandse Zee. Vanuit het Zuid-Franse Hyères testten we de Sun Odyssey 45 onder een strakblauwe hemel met een bescheiden 2-3 Beaufort wind. Twee stuurwielen is op een jacht van bijna vier en een halve meter breedte de beste oplossing. Zo heb je uitstekend overzicht en zowel langsscheeps als dwarsscheeps kun je lekker zittend sturen.

Soepel

Fijn is dat je heel goed over en langs de kajuit kunt kijken. De schoothandling is prima, mede door de elektrische lieren. De verhouding zeiloppervlak versus waterverplaatsing van 0,47 (normale waardes voor een cruiser vanaf 0,40 en voor een racer vanaf 0,50) doet vermoeden dat het jacht ook onder deze lichte omstandigheden gemakkelijk snelheid zal kunnen maken. En dat wordt direct waar gemaakt. Met een briesje van slechts 10 knopen loopt deze cruiser aan de wind al direct vijf knopen. Dankzij de niet al te grote voordriehoek verloopt het overstag gaan soepel en het jacht pakt snel weer snelheid op. In een vlaag wijst de GPS 5,8 knopen aan en als de koers wat wordt verruimd, neemt de snelheid verder toe. Van 6 naar 6,5 en langzaam naar een constante zeven knopen. Maar dat is voor de ambitieuze Jeanneau bemanning nog niet voldoende.

Spinnaker

Dus wordt de 120 m2 grote rode spinnaker in een oogwenk gehesen. Als voortgetrokken door een vlieger spurt de Sun Odyssey 45 naar bijna 8 knopen. Het jacht laat zich gemakkelijk corrigeren en is tot een hoogte van 60 graden ten opzichte van de ware wind met de 120 m2 grote spinnaker te zeilen. De maximale snelheidsscore wordt alleen overschreden als aan het einde van de dag de motor wordt gestart. Dan spurten we volgas met 8,3 knopen richting de haven. Voor een complete draaicirkel is slechts één omwenteling van het stuurwiel voldoende en heb je nauwelijks meer dan een scheepslengte (15 meter) nodig. Het jacht stuurt direct, maar ook heel licht, zonder nerveus aan te voelen. Achteruitvaren gaat gemakkelijk en dat komt in de havens aan de Middellandse Zee goed van pas, want daar wordt altijd achteruit afgemeerd.

Doorzeilen

Het geluidniveau is binnen wat aan de hoge kant. Een geluidsniveau boven 80 dB(A) is eigenlijk te hoog voor een jacht van deze klasse. Maar als je in plaats van de maximale 8,3 knopen bij 3800 toeren, kiest voor een snelheid van 7,5 knopen (3000 min-1), zakt het geluidniveau in de salon al onder de 80 dB(A) grens. Buiten heb je nergens last van, hooguit van het gevoel dat je eigenlijk veel langer had willen doorzeilen.

Tot besluit

Jeanneau heeft bij het ontwikkelen van de nieuwe Sun Odyssey 4 niet alleen gezorgd voor een comfortabel interieur, maar ook voor prima zeileigenschappen. De constructie is goed, maar bij de afwerking kunnen nog wat puntjes op de i worden gezet. Alle veiligheidsaspecten zijn net als de ergonomie voor stuurman en bemanning goed verzorgd. Dat geldt eveneens voor de onderhoudsvriendelijkheid. Kortom een uitstekende aanvulling op het toch al imposante scala aan comfortabele cruisers van de Franse werf.

Technische Specificaties

Gegevens geluidsmeting:

Pluspunten

• Ruime en comfortabele kombuis
• Praktische indeling
• Goede licht weer zeileigenschappen
• Ergonomie van de kuip

Minpunten

• Geluidniveau bij hoge toerentallen
• Afwerkingsdetails
• Beperkte trimmogelijkheden

Verantwoording

De Jeanneau Sun Odyssey 45 is in productie geweest van 2004 tot en met 2009. Deze test is oorspronkelijk uitgevoerd in 2005 en door de auteur aangepast in het voorjaar van 2026.